Eerst en vooral dienen individuen terug sterk te staan. Momenteel wordt een individu sterk geleefd, maar leeft het daardoor zelf minder en minder. Als een individu niet kritisch is, moet je hem kritisch zien te maken.

Bij werkloosheid kan je zeer snel cijfers aanhalen en daar is een mens toch gevoeliger voor. Ik heb het niet zo voor al die cijfers en statistieken, ook al ben ik econoom in spe.

Bij mij gaat het om dit principe: “beter voorkomen dan genezen”. Of waant u zich tot de 10% happy-few wetenschappers die het broeikaseffect zo sterk ontkennen? Er is duidelijk een meerderheid van wetenschappers die het broeikaseffect wél erkennen. Ok, de staalharde bewijzen blijven uit, maar als er een consensus onder een zeer grote meerderheid van professoren bestaat dat de mens hiervoor verantwoordelijk is, zou ik toch oppassen met die woorden. En als je de dingen beziet vanuit het principe dat voorkomen beter is dan genezen, dan heb je die bewijzen zelfs niet nodig.

En als je dan toch bewijs wilt, dan is de schade meestal al geleden. Want zoals je zegt dat er processen moeten gespannen worden tegen vervuilende industrieën, dan veronderstellen we ook dat er al schade geleden is. Dan is er al kapitaal verloren gegaan. En zo kunnen we bezig blijven in een hedendaags juridisch systeem omdat de onderzoeken nogal lang durven aanslepen. Voor elke milieuramp die er gebeurt, is er op de andere kant van de wereld al een andere ramp gebeurt eer het proces is afgelopen.

Als we nu teruggrijpen naar het individu, zoals onze organisatie dat ook doet, dan ga je de verantwoordelijkheid leggen bij het individu en ga je inderdaad via een georganiseerde groep personen druk beginnen uitoefenen. Maar dan zijn wij preventief aan het denken en gaan zo de individuele houding proberen te veranderen.

En ja, de overheid, die doen inderdaad ook niet veel. Ze doen allemaal hetzelfde hé, een wetje stemmen en het probleem lost zich wel op. Het is de mentaliteitsverandering waar we naartoe moeten en die mentaliteitsverandering begint al met de erkenning van een complexe werkelijkheid. Namelijk dat er geen invisbile hand is die alles reguleert. In een economisch systeem zien we dat inderdaad vaak terugkeren, maar zo’n invisbile hand is makkelijk te doorprikken. Gewoon al als een bedrijf monopoliemacht bezit, dan heeft zij de macht om de prijs te zetten en kan je niet spreken van een efficiënt evenwicht. Nog iets, van zodra ik weet dat er iets is wat mij reguleert, zal ik daarop anticiperen en tussenpoortjes gaan zoeken om winsten op allerlei ander manieren te maximaliseren. Van zodra een mens kennis heeft van iets, slaagt hij er uiteindelijk toch in om het te doorprikken.

Doordat een mens te veel met zijn eigen bezig is, slaagt hij er ook maar niet in om zich in belangengroepen te organiseren. En eens hij daar dan toch in geslaagd, begint hij onderworpen te geraken aan een peer group en verliest hij een stuk van zijn eigenwaarde. Ik hoor het zo veel zeggen: “wat kan ik in godsnaam aan werkloosheid, nihilisme, milieuproblematiek,…” doen. Niets toch?

Helaas dat er zoveel mensen zo denken. Gelukkig zijn er nog libertariërs en andere activisten die daar dan misschien anders over denken, maar dan nog, door ervan uit te gaan dat jullie systeem de zaken oplost, ga je moeilijkheden krijgen. Voor elke ideologie is er overigens een basis nodig. Die is er voor het libertarisme zeker, maar als jullie willen dat jullie systeem werkt, dan moet bijna iedereen libertariër worden want zolang er mensen in een overheidssysteem geloven, zullen jullie je systeem niet kunnen opdringen. In een democratie is dat al onmogelijk. En een dictatuur vernietigt uiteindelijk zichzelf.

Ik denk niet dat iets wit is of zwart, maar eerder grijs. Want de overheid doet misschien weinig goede dingen, maar ze doen er zeker ook goede. Vaak wel een beetje ondoordacht en populistisch, maar er zijn gelukkig ook politica’s die nog steeds geloven in een politea.

Overigens sluit ik me ook volledig aan bij Boesje. Onder kritisch zijn versta ik kritisch zijn en blijven tegenover alles en onder alles versta ik dan weer: OOK jezelf en wat jij voor waarheid aanneemt. Elke ideologie bevat wel ideeën die een punt van waarheid hebben. Als je zo gaat denken, ga je de dingen veel ruimer beginnen zien en kan je meteen toetsen of jouw waarheid dan nog wel zo juist is.

Éénzijdige waarheden hebben de mens tijdens de twee laatste eeuwen verzwakt. In de komende eeuw dienen we hem terug te versterken. Hoe we dat het beste doen, laat ik aan jullie over, want anders zou ik mij te veel beginnen opdringen.

Als mensen verantwoordelijkheid dragen voor hun eigen bezit en de omgeving die in hun bezit is, is iedereen er per direct bij gebaat dat natuurverstorende elementen aangepakt worden, o.a. om het simpele feit dat er anders teveel kapitaal vernietigd zou worden.

Uiteraard gaat niet ieder individu bij elke vorm van vervuiling een apart proces aanspannen, maar zal het veel efficiënter zijn voor individuen en groepen om hun belangen te bundelen. Hierbij kun je denken aan allerlei private belangenorganisaties en overkoepelende organen. Via dergelijke instanties kunnen eventuele grote rechtzaken aangespannen worden. Naar mijn mening zou het milieu met deze simpele stappen (universele erkenning van private eigendomsrechten en private organisatie van belangenorganisaties) al vele malen beter beschermd worden dan nu het geval is. Gedachtenloos vervuilen, zoals het beeld graag geschetst wordt door tegenstanders van het libertarisme is dan ook geen realistisch scenario.

Tevens zou er een veel duidelijkere scheiding zijn tussen ‘echte’ en ‘gecreëerde’ milieuproblematiek. Zo is het ‘broeikaseffect’ nooit aangetoond (zie ook de artikelen op deze site onder het kopje ‘milieu en klimaat’). De schadelijkheid van allerlei stoffen in de atmosfeer, waar tegenwoordig zeer regelmatig alarmerend over bericht wordt in de (vooral publieke) media, is ook uiterst dubieus, maar wordt door het geïndoctrineerde electoraat allemaal klakkeloos aangenomen.

Tot slot een paar interessante links naar verdere informatie over libertarisme en milieu:

http://www.libertarian.nl/NL/topics-7.php

http://www.mises.org/story/1968

http://www.google.com/u/Mises?hl=en&submit.x=0&submit.y=0&&q=environment

(Ik weet niet hoe lang deze links geldig / ongewijzigd blijven, dus als je een vreemde pagina treft zijn de sites waarschijnlijk geupdate.)

ikzelf ben student economie aan de Universiteit van Antwerpen. ik heb toch enkele vragen.

het geheel klinkt mij wat te idealistisch en te utopisch. ik zie ook raakpunten met onze politiek neutrale organisatie, Liebran.

liberatiers gana toch wel snel over milieuproblematiek heen vind ik. net zoals de reactie van Dirk en ondanks uw reactie, ben ik het eens met de kritiek op de libertariers. je zou kunnen zeggen dat ik een socio-ecolonoom ben, een mengeling van een liberaal met ecolgisch en sociaal gedachtengoed. dit fascineert me dus wel.

maar geloven dat mileuproblematiek snel kan opgelost worden in een vrije maatschappij, klinkt mij als waanzin in de oren. in onze lessen economie doen wij dat af als “publieke neven-effecten”. wie is er eigenaar van het broeikaseffect? iedereen die met een auto rijdt? in een matschappij met overheidsinterventie, worden er gelden vrij gemaakt om deze ongewenste neveneffecten op te lossen. de vervuiler betaalt met andere woorden. maar dat kan alleen pas als er een systeem is dat daarin voorziet. wanneer je erin voorziet te rekenen op de goodwill van je medemens of bazen van multinationals, dan heb je een probleem denk ik.

voor het overige vind ik uw overtuiging wel zeer sterk. ik deel eenzelfde visie als u, ik ben links noch rechts, vertrouw graag op mijn medemens en ben niet akkoord met het huidige politieke bestel. een democratie is een scherzevertoning geworden en wij zijn de mislukte figuranten aan het worden. een afzwakking van de democratie is volgens mij dan ook op zijn plaats (cfr stemrecht in plaats van stemplicht).

maar rekenen op een invisible hand die de boel vanzelf reguleert en mensen die zichzelf reguleren. dan moeten wij ook allemaal engeltjes zijn en dat zijn we helaas niet. misschien hebben u en ik wel eenzelfde zin voor verantwoordelijkheid, maar structureel denken is helaas nog niet tot veel mensen doorgedrongen.

is er overigens een soort van secretariaat van libertariers in omgevin Anwerpen of Brussel. ik ben namelijk wel geinteresseerd in uw visie, maar een discussie met enkele libertaniers lijkt mij iets vruchtbaarder gezien onze afstand. onze organisatie is zeer pluralistisch. het zou dan ook een eer zijn om enkele libertaniers eens te laten spreken op één van onze meetings.

indien mogelijk had ik ook graag een gefundeerder antwoord gehad op die milieuproblematiek die dirk supra aanhaalde.

met vriendelijke groeten,
Lode De Waele, externe woordvoerder van Liebran.

En afgezien van mensen die zonder armen en benen of anderszins zwaar gehandicapt geboren worden, is het voor de meesten wel degelijk mogelijk om gedurende een langere of kortere economische carriere te sparen, te lenen en zichzelf te verzekeren voor periodes waarin ze geen werk hebben of niet kunnen werken – helemaal als er geen overheid is die meer dan 50% aan opgetelde belastingen en accijnzen van zijn of haar duur verdiende centen wegrooft om haar ambtenarenaparaat staande te houden.

“Voor degenen die niet kunnen werken, bestaat altijd de mogelijkheid van vrienden, familie, liefdadigheid, lenen, verzekeren en sparen.”

Dus geen vrijheid voor mensen die niet kunnen werken maar afhankelijkheid, verpaupering, armoede en waar halen ze het geld vandaan voor sparen of verzekeren? Wie zal hun een lening geven?

Ik ben het voor een groot deel met de ideeen eens maar zie ook wel dat ze geen complete oplossing voor een maatschappij zijn (zie bovenstaand voorbeeld en zo kan ik er nog wel meer bedenken).

Een leuk theoretisch stelsel (maar dat was het communisme toch ook ).

Jij zegt: “Zonder overheid verschuift de economische macht volledig naar de werkgevers zijde”.

Als economie een macht is, dan heeft iedereen die daaraan deelneemt een stukje van die macht, en dat zijn onder andere jij en ik. Iedereen die zaken of diensten koopt of verkoopt, neemt deel aan de ‘economie’. In een vrije economie is het zeker niet zo dat er macht naar werkgevers zou gaan. Zij hebben werknemers even nodig, als omgekeerd en bovendien hebben ze behoefte aan consumenten, en dat zijn wij ook allen!

Zonder overheid heeft een werkgever wellicht de macht mij te ontslaan, maar ook ik heb de macht ontslag te nemen. Het hangt er maar vanaf wat hij en ik vrijwillig afspreken. Zonder overheids-interventie (geweld) zal het markt-eco-systeem een nieuw, veel natuurlijker evenwicht bereiken, en daarin heeft niemand meer ‘macht’ dan een ander. Geweld wordt niet getolereerd en is ook niet nodig, ja zelfs contra-productief voor iedereen!

Het onderstaande stuk van Prof. van Dun “De utopie van de Mensenrechten” is zeer verhelderend over o.a. economie en schaarste. Het is een lang stuk, maar zeker de moeite waard!!
http://allserv.rug.ac.be/~frvandun/Texts/Articles/StudGenUtrecht.pdf

Veel plezier met lezen en kom nog eens terug!

Wat ik dan vervolgens denk is “Hoe zit het dan met de vrijheid van de werknemer?” Zolang er mensen in loondienst werken hebben zij geen volledige vrijheid, zij kunnen niet volledig over de vruchten van hun arbeid beschikken, want een werkgever zal wel gek zijn om de volledige winst te verdelen met als verdeelsleutel de individuele arbeidsproduktiviteit van elk individu dat heeft bijgedragen aan die winst.
En een wereld van alleen maar individuele ondernemers is tevens ondenkbaar. Ieder individu heeft zijn eigen kwaliteiten en de bundeling van complementaire kwaliteiten leidt tot een hogere welvaart.
Hoe denkt het libertarisme de vrijheid van elk individu te garanderen zodat niet economische macht van overheid naar werkgever verschuift , maar dat zoals het libertarisme predikt, de gelijke rechten voor elk inidividu gewaarborgd blijven en dus ook het recht op een gelijke economische macht?