De VVD wil de maximum snelheid op de snelweg verhogen van 120 naar 130. Ondanks de felle reacties van voornamelijk de linkse partijen is daar weinig tot niets op tegen. Het is alleen jammer dat men als gevolg van de Nederlandse politieke correctheid niet durft te zeggen wat het beste zou zijn: het afschaffen van de maximum snelheid op de snelweg.
Persoonlijk houd ik mij zelden aan de geldende limieten op de snelweg. Toch rijd ik nooit te hard. Té hard rijden is namelijk gevaarlijk. Maar ik, en vrijwel alle automobilisten met mij, kan prima inschatten hoe hard ik in een bepaalde situatie kan rijden. En tijdens een zomerse nacht op de Afsluitdijk is die verantwoorde snelheid een stuk hoger dan op een door slagregens overspoelde A2 op een vrijdagmiddag. Toch zijn de maximum snelheden in beide situaties gelijk.
De maximum snelheid van 100 kilometer per uur is ingevoerd ten tijde van de oliecrisis in 1974. De tijd waarin de meeste auto’s amper harder konden dan 100. In 1988 is het maximum verhoogd naar 120, waarbij voor sommige snelwegen een uitzondering is gemaakt.
Het is treffend om te zien dat het aantal ongevallen aanzienlijk daalde toen de maximum snelheid werd verhoogd. Een duidelijker voorbeeld van het nut van een verhoging is niet te geven.
Op welke plekken de 100-kilometer zones kwamen is niet bepaald op basis van ongevalscijfers, maar puur politiek. Bij het aanwijzen van deze zones is geen advies gevraagd aan het KLPD (korps landelijke politie diensten), men heeft een wegenkaart gepakt, en met een markeerstift enkele snelwegen tot 100-km zones gebombardeerd. Dat dit in praktijk tot vreemde situaties leidt is duidelijk. Op de A2 was de oude brug bij Zaltbommel een knelpunt. Hier is dus een in 1988 een 100-km zone gemaakt. Ondertussen ligt er al jaren een nieuwe brug, met een extra rijstrook. Nu heb je de vreemde situatie dat de hele A2 vanaf Utrecht gewoon 120 gereden mag worden. Totdat er voor Zaltbommel een extra rijbaan bijkomt en de weg beter en overzichtelijker is. Daar wordt de maximum snelheid opeens verlaagd naar 100. Snapt u het?
Het voornaamste argument dat men aanvoert tegen het verhogen van de maximum snelheid is het gevaar wat erbij komt kijken. Zou men in Duitsland helemaal gek zijn door daar op veel plekken géén snelheidslimiet te stellen? Nee hoor, de ongevalscijfers voor de Autobahnen zijn vergelijkbaar met de Nederlandse cijfers.
Toch blijft 3vo, het door het ministerie van verkeer & waterstaat gesponsorde propaganda-apparaat, gooien met onderzoekscijfers, waaruit zou blijken dat 1 kilometer harder rijden leidt tot 3 procent meer kans op een ongeval. Dit klinkt heel ernstig, maar is totaal bezijden de waarheid. Ten eerste, het onderzoek dat aangehaald wordt is uitgevoerd in de VS, en binnen de bebouwde kom. Het hoeft weinig uitleg dat de situatie in een Amerikaans dorp weinig te maken heeft met de situatie op de Nederlandse snelwegen.
Ten tweede, de kans op een ongeval is op de Nederlandse snelweg erg klein. De kans dat u een ongeval krijgt op de snelweg is zó klein, dat ook al verhoogt u die kans met 100 procent, de kans nog steeds verwaarloosbaar is. Ter vergelijking: als u twee staatsloten heeft, dan verhoogt u de kans op de hoofdprijs met 50% als u een derde lot koopt. Die 50% meer kans klinkt mooi, maar wil toch echt niet zeggen dat de hoofdprijs u bijna niet meer kan ontgaan.
Het grote probleem van 3vo: er is niet één wetenschappelijk rapport waaruit blijkt dat snelheid een bepalende factor is als het gaat om ongevallen op snelwegen. Logisch ook, de voornaamste oorzaak van ongevallen is onoplettendheid. En wat wél blijkt uit onderzoek is dat mensen oplettender gaan rijden naarmate de snelheid toeneemt. Zo heb ieder nadeel zijn voordeel, om met Johan Cruyff te spreken.
Naast de betere oplettendheid biedt harder rijden nog veel meer voordelen. Niet alleen de hardrijder zélf let namelijk beter op, ook zijn langzame medeweggebruikers zullen geneigd zijn beter op te letten, er kan immers altijd een snellere verkeersdeelnemer aankomen.
Daarnaast zal het veel makkelijker zijn om weggebruikers zich wél aan limieten te laten houden indien dat echt nodig is, zoals bij werkzaamheden, of in de bebouwde kom.
Uiteraard blijft er altijd het argument dat harder rijden slechts weinig tijdwinst oplevert in het kleine Nederland. Rij maar eens ’s nachts van Groningen naar Amsterdam, en een beetje harder rijden levert u zomaar een half uur tijdswinst op. Toch niet slecht. En daar zit weer een deel van de logica van het verminderde gevaar. De weggebruiker die hard rijdt zit een half uur minder lang in de auto, en loopt dus minder risico.
Als laatste en onvermijdelijke argument tegen hogere maxima wordt natuurlijk het milieu gebruikt. Harder rijden lijdt tot meer uitstoot van schadelijke gassen. En is daarmee slecht voor het milieu. Bovendien zorgt harder rijden voor meer geluidsoverlast.
Om met die geluidsoverlast te beginnen, die overlast is onvermijdelijk indien iemand er voor kiest om naast een snelweg te wonen. De meest ideale oplossing om dit probleem te lijf te gaan is simpel: geef de woningmarkt volledig vrij. De markt bepaald dan veel meer dan nu het geval is wat de waarde is van een woning. En of iemand daar al dan niet wil wonen. En wat voor de één een bezwaar is, hoeft dat voor een ander niet te zijn. Een dove bijvoorbeeld zal er geen last van hebben. Als veel anderen wel bezwaar hebben tegen het lawaai heeft de dove dus een voordeel.
Daarnaast is verkeersgeluid slechts een marginaal probleem. Het is net als een tikkende klok in de woonkamer, na enige gewenning heb je er geen last meer van.
De uitstoot van gassen kan een probleem zijn. Zij het dan dat de auto slechts een zeer klein gedeelte van de luchtvervuiling voor haar rekening neemt. En dan nog, nergens groeien bomen en planten zo goed als langs een autoweg. Zo schadelijk is die uitstoot dus niet.
En mocht de overheid toch de uitstoot willen beperken, dan is dat eenvoudig te bereiken. De allerschoonste brandstof is Autogas. Dit restproduct is voordelig, schoon en vrijwel iedere auto is met geringe aanpassingen geschikt te maken voor autogas. Perfect dus voor onze overheid om te stimuleren, zou je denken. Maar nee, ook al is het milieu belangrijker, de staatskas gaat natuurlijk voor. Dé oplossing tegen hogere uitstoot van gassen is simpel, schaf de extra houderschapsbelasting op autogas af, zodat deze ultra-schone brandstof voor vrijwel iedereen aantrekkelijk wordt.
Nog een oplossing voor de uitstoot is het tegengaan van files. En zowaar, ook een hogere maximum snelheid draagt bij aan het oplossen van de files. Immers, mensen zijn sneller van A naar B, en maken dus minder lang gebruik van de snelweg. Dit klinkt wellicht als een te simpele redenering, en toch is het waar. De onderzoeken waaruit blijkt dat een lagere maximum snelheid leidt tot een betere doorstroming zijn namelijk gebaseerd op een verkeerde veronderstelling. Kort gezegd verondersteld men dat de afstand tussen auto’s steeds groter wordt naarmate men harder rijdt. Dit is tot op zekere hoogte wel waar, maar boven de 100 kilometer per uur wordt de onderlinge afstand niet meer groter, terwijl de doorstroming wel verbetert.
Kortom, harder rijden maakt de snelwegen veiliger en de files korter. Als er bezwaren zijn tegen harder rijden op basis van zaken als milieu of geluidsoverlast, dan dienen die bezwaren weggenomen te worden bij de basis, niet bij de automobilist. Die heeft recht op de vrijheid om ongestoord van zijn of haar auto gebruik te maken.
De publieke argumenten tegen het afschaffen van de maximum snelheid zijn dus relatief eenvoudig te weerleggen. Vanwaar dan toch die weerstand? Misschien omdat de maximum snelheid ieder jaar een half miljard Euro aan boeteopbrengsten genereert? Misschien omdat men het de rijken niet gunt dat een Bentley harder kan dan een Lada? Of is het omdat de trein dan helemaal zo ongunstig wordt in vergelijking met de auto?
Neem gas terug, dat is pas vrijheid.
Ik zou van de gelegenheid gebruik willen maken te pleiten voor het tegenovergestelde van het artikel over vrijheid om harder te rijden, namelijk : het verlagen van de minimum snelheid.
Vanwaar die voortdurende koorts om al maar sneller te gaan en niet aflatend op zoek naar nieuwer, groter, duurder? Vanwaar die krankzinnige drang naar verbetering. Is goed dan nooit goed genoeg?
Trouwens waar leggen we de lat. Zijn we als mens werkelijk vrijer door met een nog hogere snelheid over de overvolle nederlandse snelwegen te razen? Waar scheuren we dan met die supersonische snelheid naar toe? Naar de volgende instant kick, de volgende prikkel, die weer niet geeft wat we zoeken? Zodat we dan maar verder scheuren naar de volgende prikkel om steeds hetzelfde gevoel van teleurstelling te moeten ervaren?
Noemen we dat vrijheid?
Door de strijd aan te gaan met de regels van de rijsnelheid vechten we tegen windmolens. We zoeken immers steeds meer, steeds groter en steeds sneller omdat ons leven GEDICTEERD wordt door de klok. De Tijd.
Dat is onze enige abstracte vijand. Hij schuilt in ons polshorloge, in de display van ons mobieltje, in ons dashboard. Wij persen steeds meer activiteiten in onze dagelijkse schema’s. Gelukkig gaat alles steeds sneller van magnetron, toastapparaat, electrische tandenborstel, computer, printer tot onze auto (die wel sneller kan, maar niet mag). Ondanks alle snelheidsverbeteringen blijven we tijd te kort komen om alle prikkels na te jagen die we op schema willen uitvoeren.
Hoe bestaat het?
We zijn zo razend intelligent dat we als honden achter onze staart blijven rennen, zonder in te zien waar we achteraan rennen.
Juist. Het is de tijd die ons verleidt tot waanzin.
Maak je vrij en geniet meer van de dingen die ons leven te bieden heeft op een rustiger tempo. Neem eens wat gas terug, leer genieten. Niet van door de media aangeprezen consumptiegoederen die nooit nieuw of snel genoeg zijn.
Zie jezelf eens scheuren op de snelweg. Ook de kick hiervan zal je niet brengen wat je er van verwacht.
Rob Vellekoop