Vertaal je dit naar de situatie in Etiopie (en veel meer landen in savannegebieden) zou de beste oplossing zou zijn: niks meer doen, dan lost het probleem zich op lange termijn vanzelf op. Echter, dit druist in tegen alle menselijke gevoelens want het zou massastefte betekenen.

Maar hoeveel gigantische massasterftes zijn er in Europa geweest de afgelopen eeuwen? Toen kregen de mensen ook geen hulp tijdens hongersnoden, oorlogen, natuurrampen, strenge winters, mislukte oogsten en epidemieen. Door de vele ellende die in Europa plaatsvond, raakten de mensen vindingrijk en weerbaar, ze moesten immers wel. Vele ideeen sneuvelden, maar goede ideeen bleven en leidden tot innovatie op innovatie. Hoe raar het mag klinken, maar ellende heeft tot ontwikkeling geleid.

In Afrika maakt men op een andere manier ontwikkeling door. Door bemoeienis van de Westerse wereld is die ontwikkeling verstoord. Daar kunnen we weinig meer aan doen uiteraard. Wat je wel kunt doen, is bij het geven van ontwikkelingshulp, in je achterhoofd houden dat ZIJ het moeten doen, ontdekken, uitvinden, creeren. En niet dat WIJ hen opleggen hoe ze het beter zouden moeten gaan doen. Kortom niet onze levensstandaard als referentie gebruiken bij het geven van hulp. Maar gebruik maken van en voorborduren op, de bestaande structuren, culturen en denkwijzen. Zodat ze het ook oppikken en zelf instand kunnen houden.

Het geven van voedelhulp lijkt humaan, maar is in feite een nathoudertje, gericht op de zeer korte termijn. Mensonwaardig en arrogant eigenlijk, want je maakt ze er geheel afhankelijk van, en geeft hen het gevoel dat ze zichzelf niet kunnen redden, wat uiteindelijk dan ook zo is.

De meest humane oplossing is volgens mij: geboortebeperking, en beleid dat dit bemoedigt. Er heerst nog altijd een soort taboe op. Er kleven ongetwijfeld nadelen en bezwaren aan (zoals in China). Maar noodzakelijk is het uiteindelijk wel. Overbevolking leidt alleen maar tot meer ellende, ziektes, overbebouwing, uitputting van de natuur, oorlog enz. De mensen moeten zelf inzien dat het ‘beter’ is om 2 gezonde kinderen te hebben in plaats van 8 waarvan er 3 sterven en 5 een zwaar onzeker leven tegemoet gaan. Uiteindelijk zullen er wel Westerse methoden (condooms, pil, sterelisatie, e.d.) aan te pas komen, maar besef van noodzaak en acceptatie daarvan moet vanuit de mensen zelf komen. Die kun je niet opleggen.

Juliette Blaneksteijn [3] reageerde op deze reactie.

Henk Daalhuizen